menu-blog-blueJuridisch advies bij koop of verkoop

De koop of verkoop van een bedrijf is meestal een ingrijpend en veeleisend proces.

De beslissing een bedrijf te verkopen valt voor de ene al makkelijker dan voor de andere. De reden voor verkoop kan divers zijn: geen opvolging, nood aan expansie, benaderen van een leeftijd waarop het al iets rustiger mag, onenigheid tussen aandeelhouders,... Wat ook de reden moge zijn, een verkoopproces is (meestal) “uitdagend” voor de verkoper(s). Er wordt van hen dan ook veel verwacht : het bedrijf klaar stomen voor verkoop, keuzen maken over de manier van verkoop (aandelen verkoop of verkoop van activa door de vennootschap, een fusie scenario,... hoewel dit mede kan worden bepaald op basis van de wensen van de koper), zoeken naar kandidaat-kopers, aantrekken van adviseurs, waardering doen van de vennootschap, een akkoord zoeken met kandidaat-kopers en intussen uiteraard het bedrijf blijven leiden en doen groeien.

De beslissing een bedrijf te kopen is even uitdagend. Ook hiervoor heeft elke koper zijn reden : investeren, uitbreiden, diversifiëren,... En ook hier stellen zich heel wat vragen: “wat wordt er gekocht?”, “wat zit er onder de vernis?”, “waarom verkoopt de verkoper?”, “wat is het echte verhaal achter het droombedrijf dat mij wordt aangeboden?”,...

Koper en verkoper benaderen het proces elk vanuit een eigen invalshoek.

De grote uitdaging is dan ook beide belangen te identificeren en vervolgens te verzoenen. Hiervoor zijn heel wat mogelijkheden en technieken : goede voorbereiding, duidelijk proces, realistische verwachtingen, … alvast een aspect waar externe ervaring onmisbaar is.

De verkoop en koop van een bedrijf is dan ook anders dan het verkopen en kopen van een huis of een dure auto.

Wanneer een huis wordt verkocht of gekocht voorziet de wet in heel wat beschermingsmechanismen, waaronder de tussenkomst van een notaris. De notaris verricht opzoekingen bij het hypotheekkantoor en bij administratieve diensten zodat kan worden bevestigd dat het huis van de verkoper is, er al dan niet voorkooprechten zijn, er erfdienstbaarheden zijn, er al dan niet grondvervuiling bekend is bij OVAM etc. Een bezoek aan het huis, een gesprek met de buren, openbare plannen inzake overstromingsgebieden,… geven een zicht op de zichtbare gebreken en die worden door de koper geacht aanvaard te zijn als hij koopt. Voor de verborgen gebreken blijft de verkoper verantwoordelijk.

Hoewel een bedrijf op diverse manieren kan worden gekocht, blijft de koop van de aandelen in het bedrijf de in de praktijk meest voorkomende wijze. Het voorwerp van de koop zijn aandelen, en dus slechts indirect het bedrijf waarvan de aandelen worden gekocht. Indirect omdat de aandelen de mogelijkheid geven de organen aan te sturen: benoeming van de bestuurder en stemrecht op de algemene vergadering. De wet beschermt dus enkel de aandelen, net zoals in het voorbeeld hierboven het huis, maar niet het reilen en zeilen binnen het bedrijf waarvan de aandelen worden gekocht en die te beschouwen zijn als een afzonderlijke rechtspersoon met rechten en plichten.

Om bijgevolg de verkoper aansprakelijk te maken voor alle onbekende en eventueel zelfs bekende “gebreken” die gevonden zijn in het bedrijf (vb onbetaalde fiscale schulden, niet volstorte aandelen, onbetaalde huur, niet-geïnde vorderingen,…) dient dit te worden afgesproken (lees: onderhandeld) en vervolgens in een contract vastgelegd en dit binnen de grenzen van de contractuele vrijheid: partijen mogen alles tussen elkaar afspreken, zolang het maar niet ingaat tegen dwingende wetbepalingen of wetsbepalingen van openbare orde.

Ook hier is de tussenkomst van een expert niet louter een extraatje, maar nuttig en vaak onmisbaar. Zowel om de risico’s te identificeren, het te vertalen in contracten en de behandeling van het risico in te schatten.

Dergelijke experten zijn de boekhouder, de advocaat, de bankier, fiscaal adviseur, financieel adviseur,…

Monard Law specialiseert zich in de juridische begeleiding van het koop en verkoopproces: het bijstaan van de koper of de verkoper bij het uitzoeken van de juiste structuur, het onderzoek van de vennootschap, het opstellen en uitschrijven van de contracten die een koop-verkoop vereisen, het voeren van de onderhandelingen, het adviseren bij wat gebruikelijk is, wat een minimum is of wat buitensporig is,...

De diverse stappen in een koop-verkooproces kunnen (zeer schematisch en kort) als volgt worden samengevat:

  • Bedrijf klaar maken voor verkoop
  • Opstarten van boekenonderzoek (ook due diligence genaamd)
  • Contracten en onderhandelingen
  • Overdracht en de nieuwe start

 

Op zoek naar de perfecte match?

Vraag uw toegang aan